Al sinds ik jong ben, bent ik geintrigeerd door kalligrafie, zij het westerse of aziatische. Toen ik tijdens een van de lessen Japanse cultuur over sumi-e hoorde en dit opzocht op het internet was ik meteen verkocht. Het is als kalligrafie maar dan 'the next level'.

 Sumi-e staat voor 'zwarte inkt schildering'. In de basisprincipes lijkt sumi-e erg op kalligrafie; Er wordt gebruik gemaakt van een penseel, zwarte inkt en rijstpapier. Door het gebruik van zwarte inkt en rijstpapier kan de schildering niet gecorrigeerd worden, waardoor men in een vloeiende beweging, zonder aarzeling moet schilderen en van tevoren moet weten wat men wilt schilderen. Bij sumi-e worden er echter geen karakters uitgedrukt, maar scenes of objecten, en dit met zo weinig mogelijk penseelstreken. Slechts datgene wat noodzakelijk is wordt geschilderd. Maar wat niet geschilderd is, de witte ruimte, is minstens zo belangrijk bij sumi-e. De essentie is om met een minimum aan penseelstreken een maximum aan verbeeldingskracht te bereiken. Licht, schaduw en achtergrond worden dan ook niet apart geschilderd, maar moeten in die paar penseelstreken tot uiting komen.

Daarom is bij sumi-e de nōtan (濃淡) heel belangrijk; het gebruik van lichte en donkere kleuren. Nōtan geeft aan in hoeverre de inkt is verdunt en dus lichte of donkere kleuren geeft; Nō 濃 staat voor 'dik', dus donker en tan 淡 staat voor 'verdunt', oftewel licht. Sumi-e artiesten doen er jaren over om de basistechnieken te leren van de penseelbewegingen en het vloeien van de inkt. Echt geleerde artiesten kunnen uiteindelijk een heel scala aan grijstinten creëren.

 Sumi-e is echter niet alleen techniek maar eigenlijk meer een uiting van spiritualiteit. In dat opzicht is sumi-e nauw verwant aan zaken als haiku en zen.  Sumi-e werd in de 13e eeuw vanuit China in Japan geïntroduceerd, maar de Japanse stijl kenmerkt zich door eenvoud, sierlijkheid en spontaniteit.  Dat blijkt ook uit de veel voorkomende thema’s als planten, bomen, insecten en dieren die zijn terug te voeren tot de natuur. Ook landschap is een geliefd thema.  Het zen is onder andere terug te zien in het doel van de sumi-e; Het doel is niet gewoon om het uiterlijk van een voorwerp te reproduceren, maar om de essentie, de ziel ervan te vangen op papier. Om een bloem te schilderen hoeft de sumi-e schilder niet perfect de bladen en de kleuren na te schilderen, maar is het essentieel om de levendigheid en geur van die bloem over te brengen. In zekere zin kan sumi-e gezien worden als een vroege vorm van impressionistische kunst die probeert het niet zichtbare over te brengen. 

 Ik weet niet veel van kunst en al helemaal niet van zen, maar die sumi-e bloemen, ik kan ze wel ruiken.