wat voorafging: http://japanologie.arts.kuleuven.be/blog/dimitri_vanoverbeke/%E2%80%9Ci_...

Op zes februari 2012 begint de terechtzitting van Kijima voor moord op Ando Kenzō (80 jaar jong). Ook in deze zaak begint de procureur met de voorlezing van de acte van inbeschuldigingstelling van de verdachte voor moord met voorbedachte rade. Ando stierf zoals Oide en Terada door koolstofmonoxide-vergiftiging veroorzaakt door steenkoolbriketten. Het belangrijkste verschil met de twee vorige moorden is dat Ando de gezegende leeftijd had van 79 jaar toen hij Kijima leerde kennen. Wat zag hij in haar? Zeker geen potentiele huwelijkspartner. Toch ‘ontmoetten’ beiden elkaar op een huwelijkssite op het net. Dit gebeurde in dezelfde periode dat Kijima verkering had met Terada. Kijima en Ando sluiten vriendschap en ontmoeten elkaar regelmatig. Deze ontmoetingen verliepen niet vlekkeloos. Tot vier maal toe verloor Ando tijdens een tête-à-tête met Kijima het bewustzijn. De procureur veronderstelt dat Kijima experimenteerde met slaappillen die ze later wilde gebruiken om haar slachtoffers te doden.
Ando wordt op 15 mei 2009 dood teruggevonden in zijn uitgebrande woning. Er was net 1,87 miljoen yen (ongeveer 19.000 Euro) van zijn bankrekening gehaald (vrijwel alles wat hij had). De getuigen komen aan het woord. De zoon en een kennis van Ando zeggen dat hij stapelgek was op Kijima. Zij bracht hem het hoofd op hol. De dag van zijn dood was de beklaagde Ando nog gaan helpen om zijn huis op te knappen. Dit wordt door de leverancier van nieuwe tatami bevestigd. Die avond laat, brandt de woning uit. Het bewijsmateriaal is daardoor zeer schaars. Dit is de reden waarom deze zaak als laatste wordt behandeld. De saiban’in staan weer voor een moeilijke opdracht . Ondertussen zijn de zes lekenrechters meer dan een maand met de Kijima-zaak bezig en moet ongetwijfeld de vermoeidheid toeslaan.  Volgens een expert werden de steenkoolbriketten aangestoken ongeveer twee uren voor het gebouw uitbrandde. Kijima blogde die dag dat het ongelooflijk spannende dag was; als het ware een ‘suspense drama’.
De verdediging krijgt het woord. Een jonge advocaat neemt voor de Ando-zaak de verdediging van Kijima waar. Hij legt uit dat er een vermoeden is dat een sigaret en niet een steenkoolbriket de brand heeft veroorzaakt. Ando was een kettingroker die zelfs in het kleinste kamertje asbakken had. Ando was vermoeid door het werk in zijn woning en is daardoor ongetwijfeld met een brandende sigaret in slaap gesukkeld. De advocaat beweert ook dat Kijima en Ando een zeer stabiele relatie hadden. In het begin hadden ze wel eens ruzie gemaakt maar hadden die ruzies steeds kunnen bijleggen en daardoor de fundamenten van een standvastige relatie weten opbouwen. Ando vond zelf dat hij eindelijk de ‘partner voor het einde van zijn leven had gevonden (最期を看取る相手). Ze bereide eten voor hem en verzorgde hem. Er groeide een vertrouwensrelatie die zo sterk was dat Ando geregeld vroeg aan Kijima om voor hem naar de bank te gaan en er zijn financiën te behartigen.  In maart 2009 maakten ze weer ruzie. Kijima kon de gemoederen bedaren en ze spraken af om samen een reisje naar Kyoto te maken maar eerst moest het huis van Ando opgeknapt worden…
De bewuste 15de mei, toen beiden aan het werk waren in de woning van Ando, zei hij plots dat hij haar het miljoen dat zij had voorgeschoten voor de reis naar Kyoto wilde terugbetalen. Hij vroeg haar naar de bank te gaan om het miljoen en de rest van het geld dat op zijn rekening stond af te halen. Waarom schreef zij het geld dan gewoon over op haar eigen rekening? Volgens Kijima was dit ook op vraag van Ando. De verdediging beëindigt het pleidooi. De procureur vraagt het woord voor toelichting door de verdediging (釈明を求める). Vecht de verdediging het feit aan dat de wetsdokter een abnormaal hoge dosis slaapmiddelen in het lichaam van Ando heeft teruggevonden? De verdediging vecht deze conclusie inderdaad aan.  
De procureur legt uit hoe Ando in de loop van zijn relatie met Kijima haar geld gaf voor uiteenlopende redenen: lesgeld voor haar school, overnachtingen in hotels, kopen van schilderijen,… Hij ging zelfs een lening aan bij zijn bank om het hoge tempo van giften aan Kijima te kunnen aanhouden. Kijima luistert aandachtig naar de argumenten van de aanklager en raadpleegt regelmatig documenten die ze voor zich houdt. Een dag heeft Ando zelfs aangifte gedaan van diefstal van zeven schilderijen. Later werd een schilderij dat eigendom was van Ando teruggevonden bij Terada en werd ontdekt dat Kijima het bewuste schilderij aan Terada had verkocht. De verdediging beweert dat de schilderijen werden geschonken aan Kijima. De procureur legt uit dat er een duidelijk stramien te vinden is in de manier waarop Kijima haar slachtoffers benaderde; eerst bedroog zij hen met de belofte te willen huwen om vervolgens zoveel mogelijk geld van de slachtoffers te verkrijgen en ten slotte de sporen proberen uit te wissen door hen te vermoorden en de indruk te wekken dat ze zelfmoord hebben gepleegd. Niet helemaal de perfecte moord…
De voorzitter van de rechtbank herhaalt dat dit een zeer belangrijk stadium is in het proces omdat de beklaagde categoriek ontkent iets met de moord te maken te hebben. Hij drukt ook de toehoorders op het hart om dit niet te vergeten. Het is uitzonderlijk dat de rechter zich rechtstreeks richt tot het publiek. De rechters waren blijkbaar verontwaardigd omdat zij misplaatste opmerkingen van de toehoorders hadden opgevangen. Is de beroepsrechter bezorgd dat dit de jury zal beïnvloeden? De oudste zoon van het slachtoffer wordt opgeroepen als getuige. Hij wordt afgeschermd van het publiek. De procureur vraagt hem naar de vroeger beroepsactiviteiten van zijn vader; ‘hij werkte voor een drukker, in een bar en later in de transportsector’. De zoon had een normale relatie met zijn vader en bezocht hem vaak. Hij zegt dat het niet mogelijk is dat Kijima, zoals ze beweert, het huis van zijn vader schoonmaakte. Het appartement was niet echt proper. Hij legt ook uit dat zijn vader geen financiële problemen had (een riant pensioen van 130.000 yen per maand = ongeveer 1300 Euro) en dus zeker geen geld moest lenen van de beklaagde. Door deze getuigenis wordt de stelling ondermijnd van de verdediging dat het geld dat van de rekening van het slachtoffer naar die van Kijima werd gestort, diende om een voorschot terug te betalen. Er was geen nood om een voorschot door Kijima te laten betalen. Bovendien was het ondenkbaar dat Ando een extra verwarmingsketel in huis had gehaald. Hij had elektrische verwarming en een traditioneel verwarmd tafeltje met deken (kotatsu 炬燵) waar hij het grootste deel van de tijd doorbracht. Hij had nooit geklaagd van de koude.
Vervolgens wordt een neurochirurg opgeroepen om een verklaring te geven van de vier keren dat Ando het bewustzijn heeft verloren. Hij legt uit dat het verlies van bewustzijn hoogst waarschijnlijk te wijten is aan een te grote hoeveelheid slaapmiddelen. De verdediging pareert met de voorlezing uit een rapport van de huisdokter van Ando. Hij schreef na de terugkerende problemen over de mogelijkheid dat Ando leed onder ‘frequente voorbijgaande ischemische aanvallen’ (一過性脳虚血発作). Ook een sociaal assistente wordt als getuige gevraagd door de procureur. Zij hielp Ando in september 2008 en hoorde van hem dat zijn dierbare schilderijen waren gestolen. Hij was er het hart van in want de schilderijen waren van de hand van zijn vader en er was zelfs een portret van zijn overleden echtgenote bij. Hij vertelde aan de assistente dat hij er veel voor over had om de schilderijen terug te vinden. Op zijn computerscherm had Ando, volgens de dame, een foto van de beklaagde en vertelde haar dat het een foto van ‘zijn geliefde’ (自分の彼女) was. De eigenaar van de woning van Ando getuigt dat de dag van zijn dood, het slachtoffer de gordijnen de hele dag gesloten hield en dat hij dit hoogst ongewoon vond. Bovendien vond hij het lichaam in een kamer waar hij zich normaal nooit bevond. De agent die de eerste vaststellingen deed besloot dat het niet om een verdacht overlijden ging omdat Ando een zeer zware roker was en dus ongetwijfeld een sigaret was vergeten uit te doven. Hij dacht er zelfs niet aan dat de dood veroorzaakt kon zijn door een verwarmingsketeltje omdat het die dag veel te warm was voor extra verwarming. Zo eindigt de 20ste dag van de terechtzitting van Kijima Kanae.
Ondertussen wordt er veel geschreven over de volksjury omdat in maart  de commissie die over de hervorming van het systeem moet debatteren van start gaat. Natuurlijk is de vereniging van advocaten zeer mondig in de voorbereidingen van het debat. Deze organisatie wil vooral dat er minder strikte regels gelden voor de zwijgplicht van de lekenrechters. Dit geeft aanleiding tot veel stress en maakt de ervaring moeilijk verteerbaar. De lekenrechters laten ook van zich horen. Een voormalig lekenrechter, Taguchi Masayoshi, is een van de oprichters van de saiban’in network. Deze NGO is er voor de lekenrechters en wil beleidsinitiatieven nemen voor een betere strafrechterlijke procedure. Dit is naar mijn weten  nooit eerder gebeurd in landen waar een volksjury bestaat. In de Mainichi Shinbun van 16 februari 2012 staat dat deze NGO vraagt dat (1) de samenstelling van de jury openbaar is; (2) dat de kans wordt gegeven aan de leden van de jury om vragen te stellen aan de procureur en aan de advocaten; (3) dat de rechters een persconferentie geven om duiding bij de zaak te verschaffen en (4) dat de saiban’in procedure ook wordt toegepast in burgerlijke geschillen en administratieve zaken gebruikt.